Żeliwo szare, sferoidalne czy staliwo — z czego oprawa

Cztery oznaczenia, które spotkasz

Materiał siedzi w końcówce symbolu oprawy — „SNI 520 GGG” to ta sama oprawa co „SNI 520”, tylko z żeliwa sferoidalnego.

Ile daje mocniejszy materiał

Katalog podaje to wprost: dla opraw z GGG 40 i GS 45 obciążenie niszczące mnoży się przez współczynnik około 1,8 względem żeliwa szarego.

Wymiary się nie zmieniają. Ta sama oprawa, ten sam rozstaw śrub, ta sama wysokość osi wału — tylko odlew inny. Zmienia się masa, bo materiału jest więcej.

1,8× większe obciążenie niszczące bez zmiany jednego wymiaru montażowego.

Kiedy to się opłaca

Przy obciążeniu udarowym. Żeliwo szare jest kruche — pęka bez ostrzeżenia. Sferoidalne ma określoną pracę łamania także w minus 20 °C i wyraźnie większe wydłużenie przy zerwaniu, więc przy uderzeniu odkształca się, zamiast pękać.

Przy sile działającej pod kątem. Katalog liczy oprawy na obciążenie prostopadłe do płaszczyzny podziału; przy innym kącie obciążenie niszczące spada i zapas z mocniejszego materiału pokrywa różnicę.

Gdy nie ma miejsca na większą oprawę. Zamiast przeprojektowywać fundament pod większy rozmiar, bierze się ten sam rozmiar w GGG 40.

Kiedy nie ma sensu

Gdy ograniczeniem jest łożysko, nie korpus. Obciążenie niszczące oprawy to wartość, przy której pęka żeliwo — jeżeli wcześniej wysiądzie łożysko, mocniejszy odlew niczego nie zmieni.

Gdy ograniczeniem są śruby. Śruby łączące obie połówki są w klasie 8.8 i mają własne dopuszczalne obciążenia. Przy sile pod kątem to często one, a nie materiał, wyznaczają granicę.

Zanim dopłacisz za materiał, sprawdź nośność łożyska i klasę śrub. Najsłabsze ogniwo rzadko jest tam, gdzie się go szuka.

Staliwo zamiast sferoidalnego

Producent podaje żeliwo sferoidalne jako częsty zamiennik staliwa. Różnica w obciążeniu niszczącym jest niewielka — obie grupy dostają ten sam współczynnik 1,8 — a odlew ze sferoidalnego jest tańszy i lepiej dostępny.

Staliwo GS 45 zostaje tam, gdzie wymaga go specyfikacja klienta albo norma branżowa.